Wypalanie filtra GPF w benzynowej Kia - jak działa regeneracja i po czym poznać zapchany filtr

Czym właściwie jest filtr GPF?

GPF (ang. Gasoline Particulate Filter), nazywany też OPF, to filtr cząstek stałych dla silników benzynowych. Działa na tej samej zasadzie co znany z diesli DPF: wyłapuje ze spalin drobne cząstki sadzy, zanim trafią one do atmosfery. Z czasem filtr się zapełnia, dlatego musi być okresowo oczyszczany przez wypalanie zgromadzonej sadzy - i to właśnie nazywamy regeneracją.

Dla wielu kierowców to zaskoczenie, bo filtr cząstek stałych przez lata kojarzył się wyłącznie z silnikami wysokoprężnymi. Dziś jest standardowym elementem także pod maską benzynowej Kia.

Dlaczego benzyniaki w ogóle mają filtr cząstek?

Powód jest prosty: zaostrzone normy emisji (Euro 6 i kolejne etapy) oraz upowszechnienie bezpośredniego wtrysku paliwa. Nowoczesne, doładowane silniki benzynowe z wtryskiem bezpośrednim (u Kia oznaczane jako GDI / T-GDI) są oszczędne i mocne, ale produkują wyraźnie więcej cząstek stałych niż starsze jednostki z wtryskiem pośrednim.

Aby takie auto mogło przejść homologację, montuje się w układzie wydechowym filtr GPF. W praktyce oznacza to, że jeśli Twoja Kia jest stosunkowo nowa i ma silnik benzynowy z bezpośrednim wtryskiem, najprawdopodobniej również jeździsz z filtrem cząstek stałych - nawet jeśli nigdy o tym nie myślałeś.

Na czym polega wypalanie (regeneracja)?

Sadza zatrzymana w filtrze jest okresowo wypalana w wysokiej temperaturze i zamieniana w niewielką ilość popiołu oraz gazów. Rozróżniamy dwa rodzaje regeneracji:

• Regeneracja pasywna - zachodzi samoczynnie podczas normalnej jazdy, gdy spaliny są odpowiednio gorące (np. dłuższa trasa, jazda z wyższą prędkością). Kierowca zwykle w ogóle jej nie zauważa.
• Regeneracja aktywna - uruchamiana przez sterownik silnika, gdy sam przepływ gorących spalin nie wystarcza. Auto celowo podnosi temperaturę spalin, aby wypalić nagromadzoną sadzę.

W większości sytuacji cały proces przebiega w tle i nie wymaga żadnej reakcji z Twojej strony. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy filtr nie ma warunków, by się wypalić.

Dlaczego krótkie trasy szkodzą filtrowi?

To najważniejszy punkt całego tematu. Regeneracja - zwłaszcza aktywna - potrzebuje czasu i wysokiej temperatury. Jeśli jeździsz głównie na krótkich, miejskich odcinkach, silnik i układ wydechowy często nie zdążają się nagrzać, a rozpoczęta regeneracja bywa przerywana, zanim się zakończy.

Efekt jest taki, że sadza gromadzi się szybciej, niż filtr zdąża ją wypalać. Po pewnym czasie GPF zapełnia się na tyle, że auto zaczyna sygnalizować problem i domaga się dłuższej, spokojnej jazdy - albo wizyty w serwisie.

Typowy scenariusz ryzyka to: dojazdy „dom - praca” po kilka kilometrów, zimą, wyłącznie po mieście, bez dłuższych tras. To właśnie taki profil użytkowania najczęściej prowadzi do kłopotów z filtrem.

Po czym poznać, że GPF się zapycha?

Warto znać objawy, bo im wcześniej zareagujesz, tym prościej rozwiązać sprawę:

• Kontrolka filtra cząstek stałych lub komunikat na wyświetlaczu z prośbą o kontynuowanie jazdy,
• Zauważalny wzrost zużycia paliwa bez zmiany stylu jazdy,
• Spadek mocy lub przejście auta w tryb awaryjny przy mocno zapchanym filtrze,
• Częstsza i głośniejsza praca wentylatorów oraz wyczuwalny zapach po zatrzymaniu (efekt aktywnej regeneracji),
• Przyrost poziomu oleju na bagnecie - przy przerywanych regeneracjach paliwo może przedostawać się do oleju i go rozcieńczać.

Ostatni punkt bywa lekceważony, a jest istotny: rosnący poziom oleju silnikowego to sygnał, że coś zakłóca proces regeneracji.

Jak pomóc filtrowi się wypalić?

Jeżeli pojawi się komunikat o konieczności regeneracji (lub podejrzewasz, że filtr się zapełnia), zwykle wystarczy dać autu warunki do wypalenia sadzy:

• wybierz się na dłuższą, spokojną trasę - najlepiej trasą pozamiejską lub ekspresową,
• jedź przez kilkanaście - kilkadziesiąt minut płynnie, utrzymując nieco wyższe obroty niż w mieście,
• nie przerywaj jazdy, dopóki komunikat nie zniknie - zatrzymanie i zgaszenie silnika w trakcie regeneracji przerywa cały proces,
• rób to regularnie, jeśli na co dzień jeździsz wyłącznie krótkimi odcinkami - profilaktyczna dłuższa trasa raz na jakiś czas realnie pomaga.

Wszystko rób oczywiście zgodnie z przepisami i z rozsądkiem - chodzi o równą, dłuższą jazdę, a nie o „kręcenie” silnika do odcięcia.

Czego lepiej nie robić

• Nie ignoruj powracającego komunikatu o regeneracji - im dłużej zwlekasz, tym większe ryzyko, że skończy się to wizytą w serwisie.
• Nie przerywaj aktywnej regeneracji krótkimi przejazdami - to najczęstsza przyczyna narastania problemu.
• Nie „usuwaj” filtra GPF. Fizyczne wycięcie filtra i wygaszenie go w oprogramowaniu jest niezgodne z prawem, oznacza brak homologacji, problem na przeglądzie technicznym oraz wyższą emisję. To droga donikąd.
• Nie lej przypadkowych „cudownych” dodatków do paliwa w nadziei na cud - podstawą jest właściwa jazda i dobrej jakości paliwo oraz olej.

Kiedy potrzebna jest regeneracja w serwisie?

Jeśli regeneracja pasywna i aktywna nie nadążają (bo np. filtr zapchał się już mocno albo auto wielokrotnie przerywało proces), konieczna bywa regeneracja wymuszona (serwisowa). Wykonuje się ją komputerem diagnostycznym w kontrolowanych warunkach. W skrajnych przypadkach - przy bardzo zapchanym filtrze - potrzebne jest jego wyjęcie i czyszczenie lub wymiana.

Dlatego tak ważne jest reagowanie na wczesne objawy: dłuższa trasa w porę jest darmowa, a serwisowa regeneracja czy wymiana filtra - już nie.

Olej, paliwo i żywotność filtra

Na kondycję GPF wpływa więcej niż sam styl jazdy:

• Olej silnikowy - stosuj wyłącznie olej o specyfikacji zalecanej dla Twojego silnika (oleje typu low-SAPS ograniczają odkładanie się popiołu w filtrze). Trzymaj się terminów wymiany.
• Jakość paliwa - tankuj na sprawdzonych stacjach; kiepskie paliwo sprzyja odkładaniu nagaru.
• Popiół kontra sadza - sadzę da się wypalić, ale pozostający popiół gromadzi się nieodwracalnie. Dlatego filtr ma określoną żywotność i po bardzo dużym przebiegu może wymagać czyszczenia lub wymiany - to normalne zużycie eksploatacyjne.

Podsumowanie w pigułce

• Nowoczesna benzynowa Kia z wtryskiem bezpośrednim ma filtr GPF - to norma, nie usterka.
• Filtr wypala sadzę samodzielnie, o ile jeździsz też trasami, a nie tylko po mieście.
• Największy wróg GPF to krótkie trasy i przerywane regeneracje.
• Reaguj na komunikaty i wczesne objawy - dłuższa, spokojna jazda zwykle rozwiązuje problem.
• Usuwanie filtra jest nielegalne i nieopłacalne.

A jak to wygląda u Ciebie?

• Jeździsz benzynową Kia z GPF? Widziałeś już komunikat o regeneracji?
• Jak często wybierasz się na dłuższą trasę „dla filtra”?
• Masz swój sprawdzony sposób na spokojne wypalenie GPF?

Podziel się doświadczeniem w komentarzach poniżej - Twoje spostrzeżenia mogą pomóc innym właścicielom.

Źródło

Ogólne informacje o obsłudze i eksploatacji samochodów Kia: Kia Polska - pomoc i obsługa ↗